Vitamin B12 là vi chất quan trọng tham gia vào quá trình tạo hồng cầu, phát triển hệ thần kinh và duy trì năng lượng cho cơ thể. Ở trẻ em, thiếu hụt vitamin B12 không chỉ gây mệt mỏi, chậm tăng trưởng mà còn ảnh hưởng đến khả năng học tập và trí nhớ về lâu dài. Nguyên nhân thiếu vitamin B12 ở trẻ có thể xuất phát từ chế độ ăn uống chưa cân đối, kém hấp thu hoặc do một số bệnh lý đường tiêu hóa. Việc nhận biết sớm dấu hiệu thiếu vitamin B12 và có biện pháp bổ sung, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Cùng AN Care Pharma tìm hiểu về Thiếu vitamin B12 ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách khắc phục qua bài viết dưới dây!

1. Vitamin B12 là gì và vì sao quan trọng với trẻ?

Vitamin B12 (cobalamin) là một vi chất thiết yếu, tham gia vào quá trình hình thành hồng cầu, bảo vệ hệ thần kinh và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng. Với trẻ nhỏ, B12 đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong:

• Phát triển trí não và hệ thần kinh: giúp trẻ học tập, ghi nhớ và xử lý thông tin tốt hơn.
• Tạo máu: kết hợp cùng sắt và acid folic để sản xuất hồng cầu khỏe mạnh.
• Chuyển hóa năng lượng: giúp trẻ hoạt động năng động, giảm mệt mỏi.

Nếu thiếu B12, trẻ không chỉ đối diện với tình trạng thiếu máu mà còn có nguy cơ chậm phát triển thể chất và trí tuệ.

 

2. Nguyên nhân gây thiếu vitamin B12 ở trẻ em

Thiếu B12 có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:

2.1. Chế độ ăn thiếu thực phẩm giàu B12

Vitamin B12 có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa. Những trẻ ăn chay hoặc khẩu phần ăn quá nghèo nàn đạm động vật rất dễ thiếu hụt.

2.2. Hấp thu kém

Một số bệnh lý đường tiêu hóa như viêm dạ dày, viêm ruột, celiac, hoặc rối loạn hấp thu khiến cơ thể không nhận đủ B12 từ thực phẩm.

2.3. Mẹ bầu và mẹ cho con bú thiếu B12

Nếu mẹ trong thai kỳ hoặc giai đoạn cho con bú bị thiếu B12, trẻ sinh ra cũng có nguy cơ thiếu hụt ngay từ đầu.

3. Dấu hiệu nhận biết thiếu vitamin B12 ở trẻ

Các biểu hiện thiếu B12 có thể dễ nhầm lẫn với thiếu sắt hoặc thiếu folate. Một số dấu hiệu cha mẹ cần chú ý:

• Thiếu máu: Vitamin B12 (cùng với acid folic) tham gia vào quá trình tổng hợp DNA. Khi thiếu, sự phân chia nhân tế bào bị chậm lại trong khi bào tương vẫn phát triển bình thường → sinh ra hồng cầu to, non, dễ vỡ. Giảm số lượng hồng cầu → thiếu oxy mô → mệt mỏi, da xanh, hồi hộp, khó thở.
• Rối loạn thần kinh: Khi thiếu Vitamin B12 → tích lũy methylmalonic acid → gây độc cho bao myelin (lớp vỏ bọc thần kinh). Mất myelin ở tủy sống, dây thần kinh ngoại biên và não → biểu hiện tê bì, dị cảm, yếu cơ, mất thăng bằng, đi loạng choạng, thậm chí sa sút trí tuệ.
• Ảnh hưởng nhận thức: kém tập trung, hay quên, học kém.
• Biểu hiện khác: Viêm lưỡi (lưỡi đỏ, nhẵn, đau rát), loét miệng, rối loạn tiêu hóa, chán ăn, sụt cân.

Nếu tình trạng thiếu B12 kéo dài, trẻ có thể bị tổn thương thần kinh khó hồi phục.

4. Cách khắc phục tình trạng thiếu vitamin B12 ở trẻ

4.1. Bổ sung từ chế độ ăn uống

• Thịt đỏ (thịt bò, thịt cừu)
• Cá hồi, cá ngừ
• Gan động vật
• Trứng, sữa, phô mai

  

4.2. Sử dụng thực phẩm bổ sung khi cần

Trong trường hợp trẻ kém hấp thu, ăn uống không đủ hoặc bác sĩ chỉ định, có thể dùng các sản phẩm bổ sung B12, thường kết hợp cùng sắt và acid folic để hỗ trợ tạo máu toàn diện.

4.3. Chăm sóc toàn diện

• Xây dựng thực đơn đa dạng, cân đối 4 nhóm chất đạm, đường, béo, chất xơ.
• Hạn chế đồ ăn nhanh, nước ngọt.
• Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ hấp thu vi chất.
• Cho trẻ ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên để tăng cường sức đề kháng.

5. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Nếu trẻ thường xuyên mệt mỏi, kém tập trung, da xanh xao hoặc có dấu hiệu chậm phát triển, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám dinh dưỡng để kiểm tra tình trạng thiếu máu và thiếu vitamin B12. Việc phát hiện sớm và bổ sung kịp thời sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, học tập hiệu quả.

Kết luận

Thiếu vitamin B12 ở trẻ em là vấn đề dinh dưỡng không nên xem nhẹ. B12 không chỉ liên quan đến tạo máu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và hệ thần kinh. Cha mẹ cần quan tâm đến chế độ ăn uống hằng ngày, bổ sung đúng cách và theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường.

Một chế độ dinh dưỡng cân đối cùng bổ sung vi chất đầy đủ chính là nền tảng để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ.

 

Tìm hiểu các bài viết liên quan tại: https://ancarepharma.com/chu-de/kien-thuc-dinh-duong-vi/

Để được tư vấn cụ thể hãy liên hệ với chúng tôi: https://www.facebook.com/ancarepharma

 

Tài liệu tham khảo

• Cleveland Clinic. (n.d.). Vitamin B12 deficiency: Symptoms, causes & treatment.

• El Hasbaoui, B., et al. (2021). Vitamin B12 deficiency: Case report and review of literature. Pediatric Reports, 13(1), 12–17.

• Incecik, F., Hergüner, M. Ö., Altunbaşak, S., & Leblebisatan, G. (2010). Neurologic findings of nutritional vitamin B12 deficiency in children. Turkish Journal of Pediatrics, 52(1), 17–21.

• Langan, R. C., & Zawistoski, K. J. (2017). Vitamin B12 deficiency: Recognition and management. American Family Physician, 96(9), 384–389.

• Venkatramanan, S., et al. (2016). Vitamin B-12 and cognition in children. Nutrients, 8(7), 1–11.

• Wirthensohn, M., Wehrli, S., Ljungblad, U. W., & Huemer, M. (2023). Biochemical, nutritional, and clinical parameters of vitamin B12 deficiency in infants: A systematic review and analysis of 292 cases published between 1962 and 2022. Nutrients, 15(23), 4960.